Firmy z sektora finansowego działają pod presją regulacji, które nieustannie się zaostrzają. Rozporządzenie DORA wprowadziło konkretne wymogi dotyczące odporności cyfrowej podmiotów finansowych, a niespełnienie ich oznacza nie tylko ryzyko sankcji, ale realne zagrożenie dla stabilności działania firmy. Dostosowanie IT do tych wymogów to proces, który wymaga zmian w infrastrukturze, procedurach i sposobie zarządzania dostawcami technologii.
Czym jest DORA i kogo dotyczy
Rozporządzenie DORA (Digital Operational Resilience Act) obejmuje instytucje finansowe działające na terenie Unii Europejskiej, w tym banki, firmy ubezpieczeniowe, instytucje płatnicze oraz podmioty świadczące usługi ICT na ich rzecz. Regulacja koncentruje się na odporności operacyjnej systemów IT – nie tylko na tym, czy firma ma zabezpieczenia, ale czy jest w stanie wykryć incydent, zareagować na niego i kontynuować działanie mimo zakłócenia.
Dla firm finansowych oznacza to konieczność przeglądu całej infrastruktury IT pod kątem zgodności, a nie tylko wdrożenia pojedynczych zabezpieczeń.
Zarządzanie ryzykiem ICT jako punkt wyjścia
DORA wymaga, aby firmy finansowe posiadały udokumentowany system zarządzania ryzykiem związanym z technologiami informacyjno-komunikacyjnymi. Oznacza to identyfikację krytycznych systemów, ocenę ryzyka związanego z każdym z nich oraz wdrożenie mechanizmów ograniczających skutki potencjalnych incydentów.
Ten proces obejmuje też ocenę ryzyka związanego z dostawcami zewnętrznymi – jeśli firma korzysta z usług chmurowych lub outsourcingu IT, musi wiedzieć, jak dostawca radzi sobie z bezpieczeństwem i ciągłością działania.
Testowanie odporności operacyjnej
Jednym z kluczowych wymogów DORA jest regularne testowanie odporności systemów IT na zakłócenia, w tym testy penetracyjne oraz scenariusze symulujące poważne incydenty. Firma finansowa musi wykazać, że jej systemy nie tylko są zabezpieczone teoretycznie, ale że zostały sprawdzone w praktyce pod kątem realnych zagrożeń.
Testy te powinny obejmować zarówno systemy wewnętrzne, jak i te dostarczane przez zewnętrznych partnerów technologicznych.
Zarządzanie incydentami i raportowanie
DORA nakłada obowiązek klasyfikowania incydentów związanych z ICT oraz raportowania tych poważnych do odpowiednich organów nadzoru w określonym czasie. Oznacza to, że firma musi mieć wdrożone procedury wykrywania incydentów, oceny ich wagi i szybkiego przekazywania informacji dalej – bez tego nawet dobrze zabezpieczony system nie spełnia wymogów regulacyjnych.
Monitoring infrastruktury 24/7 i systemy wykrywające anomalie w czasie rzeczywistym ułatwiają wychwycenie incydentu na wczesnym etapie, zanim eskaluje do poziomu wymagającego zgłoszenia do regulatora.
Nadzór nad dostawcami zewnętrznymi ICT
Firmy finansowe coraz częściej korzystają z zewnętrznych dostawców usług IT, chmury czy oprogramowania. DORA wymaga, aby te relacje były odpowiednio udokumentowane, a umowy z dostawcami zawierały zapisy dotyczące bezpieczeństwa, dostępności i prawa do audytu. Wybór dostawcy IT dla firmy finansowej powinien uwzględniać nie tylko zakres usług, ale też jego zdolność do spełnienia wymogów regulacyjnych nałożonych na klienta.
Kluczowe kroki dostosowania IT do wymogów regulacyjnych
- Inwentaryzacja systemów krytycznych – zidentyfikowanie, które elementy infrastruktury podlegają najwyższemu ryzyku.
- Wdrożenie systemu zarządzania ryzykiem ICT – udokumentowany proces oceny i ograniczania ryzyka technologicznego.
- Regularne testy odporności operacyjnej – w tym testy penetracyjne i symulacje incydentów.
- Procedury zgłaszania incydentów – jasny proces klasyfikacji i raportowania do regulatora w wymaganym czasie.
- Audyt dostawców zewnętrznych ICT – weryfikacja, czy partnerzy technologiczni spełniają wymogi regulacyjne.
- Monitoring infrastruktury w czasie rzeczywistym – wczesne wykrywanie incydentów zanim wpłyną na działanie firmy.
Podsumowanie
Dostosowanie IT firmy finansowej do wymogów regulacyjnych to proces obejmujący całą organizację, nie tylko dział informatyczny. Zarządzanie ryzykiem ICT, testowanie odporności i nadzór nad dostawcami zewnętrznymi muszą działać razem, żeby firma mogła wykazać zgodność z regulacjami takimi jak DORA i jednocześnie realnie ograniczyć ryzyko zakłóceń w swojej działalności.
